ROERMOND - Geblokkeerde gangpaden, zware deuren en ontbrekende aangepaste toiletten: voor mensen met een lichamelijke beperking is winkelen nog altijd niet vanzelfsprekend. Bijna driekwart slaat winkelbezoek daarom over.
Dit blijkt uit onderzoek van de Nationale Vereniging de Zonnebloem. Tijdens de Week van de Toegankelijkheid (van 5 tot en met 11 oktober) roept de Zonnebloem op tot bewustwording en actie.
Niet alleen fysieke drempels
Van de respondenten ervaart 91 procent problemen met de toegankelijkheid van winkels. Bijna de helft (49 procent) ervaart dit regelmatig of vaak. Obstakels in gangpaden en op trottoirs, zware deuren, toiletproblemen en producten die hoog in schappen staan, hebben de grootste impact.
Maar toegankelijkheid gaat ook over hoe klanten worden behandeld. Want 42 procent voelt zich niet geholpen of serieus genomen door het winkelpersoneel. Respondenten noemen onder meer dat medewerkers ‘over hen heen’ praten, geen hulp aanbieden of ten onrechte aannemen dat zij minder begrijpen. Marcel van der Kaa, adjunct-directeur de Zonnebloem: 'Toegankelijkheid gaat niet alleen over het wegnemen van fysieke drempels. Als mensen een winkel overslaan omdat ze zich niet welkom voelen of niet serieus worden genomen, gaat er echt iets mis.'
Meedoen
Een veelgenoemd struikelblok tijdens het winkelen is het ontbreken van aangepaste toiletten. Bijna zes op de tien respondenten ervaren toiletproblemen tijdens hun winkelbezoek. Bij gebrek aan een aangepast toilet in het winkelgebied gebruikt 31 procent incontinentiemateriaal en gaat 38 procent eerder naar huis.Bijna driekwart van de respondenten slaat soms (37 procent), regelmatig (23 procent) of vaak (13 procent) een winkelbezoek over door ontoegankelijkheid. 'Als je winkels moet overslaan omdat je er niet terechtkunt, gaat het om meer dan een gemiste aankoop of een gezellige middag uit die in het water valt', benadrukt adviseur toegankelijkheid Rob Verberne. 'Je wordt beperkt in je vrijheid om zelfstandig op pad te gaan en je eigen keuzes te maken. En dat raakt je mogelijkheid om volwaardig mee te doen in de samenleving.'
Geen onwil
'Een winkelbezoek is voor mij toegankelijk als ik hetzelfde kan doen als ieder ander', vertelt ervaringsdeskundige Glenn Nugteren. 'En ja, dat is soms best een uitdaging. Wat mij vooral stoort, is als een winkel online aangeeft toegankelijk te zijn, terwijl dat in de praktijk niet klopt. Het kost al moeite om ergens te komen. Wees dan eerlijk over wat wel en niet mogelijk is.' Als Glenn ter plekke merkt dat de winkel niet toegankelijk is, voelt dat ongemakkelijk. Toch laat hij zich er niet door tegenhouden. 'Ik vraag juist: hebben jullie een lift? Waarom is hier een trap? Dat zet mensen vaak al aan het denken.'
In Nederland hebben 1,4 miljoen mensen een lichamelijke beperking. Ruim 1 miljoen van hen gebruikt een hulpmiddel, zoals een rollator, rolstoel of scootmobiel. Winkels die niet toegankelijk zijn, laten daarmee een grote groep potentiële klanten links liggen. Volgens Verberne blijft dat vaak onopgemerkt. 'Omdat deze klanten niet binnenkomen, zien winkeliers niet wat er beter kan. Het gaat dus vaak om onwetendheid, niet om onwil.'
Groot verschil
Wie zich wél bewust is van het probleem, denkt al snel aan hoge kosten of een ingrijpende verbouwing. 'Maar toegankelijkheid hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn', legt Verberne uit. 'Kleine aanpassingen maken vaak al een groot verschil: een drempelhulp voor de deur, een bel bij de ingang of een mobiel pinapparaat waar iedereen bij kan. En natuurlijk: vragen of iemand hulp nodig heeft, zonder te betuttelen.'
Tips voor aanpassingen zijn te vinden op
deze website.