Nieuwjaarstoespraak burgemeester Hoogtanders

ROERMOND - Hieronder volgt de toespraak van burgemeester Yolanda Hoogtanders tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst ‘Roermond 2026: Helden in Huis’, op 5 januari in het stadhuis van Roermond

Leef luuj van Remunj,

Bent u ook zo ondersteboven van onze nieuwe helden? Welk optreden vandaag heeft u het meest geraakt? Was dat het ‘spoken word’, de melodie in de statenzaal of toch de dansmoves in de bestuurshal? Ik zag een aantal van u in gedachten al een headspin maken. Maar als ik deze zaal zo rond kijk dan denk ik dat de helft het breakdancen beter achterwege kan laten.

De jeugd heeft de toekomst. Deze jonge helden hebben een stap naar voren gezet. Hebben hun stem laten horen, letterlijk en figuurlijk. Ze laten zich zien. Wie ze zijn, waar ze van dromen, welke verwachtingen ze hebben van de toekomst. En daarmee leggen ze een opdracht neer bij ons allemaal, hier, vandaag. Een opdracht om de stad beter door te geven dan we haar kregen.

Als we in die opdracht willen slagen dan moeten we aan de bak. En wel nu! Dan moeten we huizen bouwen, zodat zij een eigen plek hebben om te wonen. Dan moeten we versneld verduurzamen, zodat zij straks ook van onze prachtige Maasplassen en Meinweg kunnen genieten. Dan moeten we de ondermijnende drugscriminaliteit aanpakken, zodat zij niet door het snelle geld verleid worden. Dan moeten we kiezen voor kansen voor alle kinderen in Roermond en blijven investeren in een stad waarin iedereen er toe doet, gezien wordt en mee kan doen.

En dat jonge levens kwetsbaar zijn en onze bescherming verdienen heeft de brand in Zwitserland weer pijnlijk laten zien. Ik heb er al dagen een knoop van in mijn maag. En ben extra gemotiveerd mij 200 procent voor onze jeugd in te zetten.

In Roermond hebben we samen het afgelopen jaar weer mooie stappen gezet. Ondernemers, maatschappelijke instellingen, inwoners, stadsbestuur en ambtenaren werken samen om onze gemeenschap te laten groeien en bloeien. Dat doen we met vallen en opstaan. Niet alles gaat goed, maar veel gaat wel beter. Roermond vaart een nieuwe bestuurlijke koers waar we niet meer van afwijken. Onze lokale democratie leeft en levert.

Dat is niet vanzelfsprekend. Wereldwijd zijn er op dit moment meer autocratieën dan democratieën. Ook in ons land blijkt het moeilijk een stabiele regering te vormen. Problemen stapelen zich op en oplossingen raken meer en meer uit zicht. We hebben onze samenleving ongelooflijk ingewikkeld gemaakt met alle regels en voorschriften. Zelfs de Vastelaovend traditioneel inschieten met 11 losse flodders was bijna onmogelijk. Waar moeten we beginnen en vooral: wie pakt de handschoen op?

Sommigen willen ons doen geloven dat we beter alle macht in de handen van een sterke man kunnen geven (het zijn meestal mannen). Dat de oorzaken van onze problemen eenvoudig zijn, en dus ook de oplossingen. Dat als we de grenzen sluiten, geen vreemden meer toelaten en de rechtstaat even op pauze zetten, dat alle problemen dan overmorgen weg zijn. Dat je je recht gewoon kunt halen, zelfs in een ander land.

Ik geloof daar niet in. De geschiedenis heeft ons geleerd dat het recht van de sterkste uiteindelijk vooral verliezers kent. Dat autoritaire personen alleen met geweld en onderdrukking denken hun macht blijvend te kunnen afdwingen. De geschiedenis heeft ons geleerd dat het met het land nooit goed afloopt. Vorig jaar hebben we daar met het herdenken van 80 jaar vrijheid uitgebreid bij stil gestaan. Laten we dus niet opnieuw die fout maken. In elk geval niet hier.

Net als liefde is democratie ook een werkwoord. Het vraagt een offer van ons allemaal. Democratie is niet doen wat het volk wil. Democratie is het wegen van belangen, bij meerderheid besluiten en rekening houden met de minderheid. Er zijn geen gemakkelijke oplossingen voor moeilijke problemen. Zonder pijn gaat het niet. Ik wil ook graag de kerstkilo’s kwijt zonder de vlaai te laten staan.

Als we niet allemaal meer moeite doen, voor onze manier van leven, blijven de hardste schreeuwers het debat domineren. Worden verschillen tussen mensen uitvergroot. Worden onfatsoen en het geluid uit de onderbuik de norm. Treedt wetteloosheid in de plaats van gezag. Terwijl juist in het stille midden de grootste meerderheid zit. En dus de grootste kracht.

We leven allemaal in een bubbel. Daar komt geen zuurstof bij. Dus prik die bubbel door. Hoe wilt u dat Roermond er over 10 jaar uit ziet? Accepteert u dat hulpverleners worden bedreigd en uitgescholden? Dat u door fatbikes in de binnenstad omver wordt gereden? Dat op social media respectloze commentaren of filmpjes gedeeld worden? Of stelt u met elkaar opnieuw de norm en spreekt u elkaar erop aan? Laten we onze manier van leven koesteren, beschermen. Dat begint bij de kleine dingen. Bij normen en waarden.

Onze manier van leven beschermen betekent ook dat we investeren in onze weerbaarheid. Vorig jaar heeft u daar een boekje over ontvangen. Dat roept gemengde gevoelens op. Sommigen worden er angstig van, anderen vinden het onzin of spreken openlijk hun wantrouwen uit in de overheid. Ik begrijp die gevoelens. We moeten het niet te zwaar maken. En we moeten ook niet naïef zijn. Als u op vakantie gaat pakt u ook een koffer in voor goed weer en voor als het regent. Dus waarom niet even stil staan bij wat je nodig hebt als er een tijdje geen stroom meer is? Denk vooruit. En denk vooral samen.

Zoek elkaar op, praat erover met elkaar en spreek af hoe je elkaar kunt helpen als het nodig is. Niet iedereen hoeft alles zelf in huis te hebben. We moeten niet zelfredzaam maar samenredzaam zijn.

Misschien denkt u nu: dit gaat niet over mij. Ik heb een goede baan, een mooi huis. Ben druk met de opvoeding van de kinderen. Zorg graag voor mijn kleinkinderen. Ben als vrijwilliger actief bij vele clubs. Heb alles al geregeld? Ik heb nieuws voor u: dit gaat over u en over mij. De tijd waarin we als individuen naast elkaar konden leven, enkel onze eigen belangen konden nastreven is voorbij. Een samenleving bloeit als mensen verbonden zijn, als we elkaar vertrouwen en iets voor elkaar over hebben. Als we op elkaars schouders gaan staan worden we sterker. Kijk straks bij het naar buiten gaan maar even omhoog naar onze patroonheilige.

Deze tijd heeft nieuwe helden nodig. U kunt zo’n held zijn. Daarvoor heeft u geen wapperende cape of uitzonderlijke krachten nodig. Want wat hebben alle helden in de geschiedenis met elkaar gemeen?

1) ze hebben een moreel kompas en kennen het verschil tussen goed en kwaad.

2) ze hebben aandacht voor anderen, en

3) ze hebben een beetje moed.

Als ik deze zaal rondkijk dan zie ik 200 mensen met juist die kenmerken. En die herken ik elke dag opnieuw bij de ontmoetingen met onze inwoners. U kunt het tij keren. Wij kunnen samen het tij keren.

Daarom wil ik u vragen om met mij het glas te heffen. En met elkaar te proosten op onze nieuwe helden, een zalig nieuwjaar en op os leef Remunj! Proost!