Het Laurentius Ziekenhuis Roermond, in samenwerking met Waterschapsbedrijf Limburg en Waterschap Limburg, heeft een nieuwe proef gelanceerd om het gebruik van röntgencontrastmiddelen in oppervlaktewater te verminderen. De proef omvat het gebruik van plaszakken bij patiënten die een CT-scan ondergaan, met als doel om de uitscheiding van röntgencontrastmiddelen via urine te onderscheppen voordat deze in het rioolwater en uiteindelijk in oppervlaktewater terechtkomen.
Wanneer patiënten een CT-scan ondergaan, worden vaak röntgencontrastmiddelen toegediend. Deze middelen worden later uitgescheiden via de urine van de patiënt en belanden zo in het rioolwater, waar ze uiteindelijk in oppervlaktewater kunnen worden aangetroffen. Hoewel röntgencontrastmiddelen niet de meest schadelijke medicijnresten zijn die in het afvalwater van ziekenhuizen voorkomen, behoren ze wel tot de grootste hoeveelheden. Het is bekend dat ze nauwelijks worden verwijderd uit het water, en het ontbreekt nog aan kosteneffectieve technieken om deze stoffen effectief te verwijderen.
Arnold Jansen, dagelijks bestuurslid van Waterschap Limburg, benadrukt het belang van deze proef: "Jaarlijks belanden naar schatting circa 30 ton röntgencontrastmiddelen via rioolwaterzuiveringsinstallaties in Nederlandse oppervlaktewateren. Dit water wordt gebruikt voor drinkwatervoorziening, landbouwirrigatie en recreatieve doeleinden. Het is cruciaal voor de waterkwaliteit en ecologie om deze resten beter te filteren."
De proef met plaszakken biedt een directe aanpak bij de bron van vervuiling, namelijk het ziekenhuis. Patiënten die in aanmerking komen voor een CT-scan met röntgencontrastmiddel ontvangen een plaszak, waarmee zij de eerste vier urinelozingen kunnen opvangen. Deze plaszakken zijn voorzien van een speciale bekleding die verhardt bij contact met urine, waarna ze eenvoudig kunnen worden weggegooid.
Dr. Raat, radioloog, licht toe: "Om deze proef adequaat uit te voeren, heeft Waterschap Limburg een nulmeting uitgevoerd om het huidige gebruik van röntgencontrastmiddelen in ons ziekenhuis te bepalen, evenals de hoeveelheid die bij rioolwaterzuiveringsinstallaties arriveert en uiteindelijk in oppervlaktewater wordt geloosd. De komende periode zal worden besteed aan het onderzoeken van de daadwerkelijke impact van de plaszakken en de praktische haalbaarheid voor zowel patiënten als medewerkers van de afdeling Radiologie."
Op dit moment zijn er nog geen andere haalbare oplossingen voorhanden om röntgencontrastmiddelen uit afvalwater te verwijderen met traditionele zuiveringstechnieken. Arnold Jansen legt uit: "Het implementeren van aanvullende technologieën bij rioolwaterzuiveringsinstallaties of drinkwaterzuiveringsinstallaties brengt aanzienlijke maatschappelijke kosten met zich mee. De inzameling van urine met behulp van plaszakken lijkt momenteel de meest veelbelovende maatregel. We kijken uit naar de resultaten van deze proef."