Regieorgaan SIA zet met RAAK-award praktijkgericht onderzoek in de spotlights

Ariadne Hokstam - Bij praktijkgericht onderzoek van hogescholen werken lectoren aan vragen en problemen uit de praktijk. Het onderzoek voeren zij samen uit met (docent-)onderzoekers, studenten én mensen uit de praktijk. Het doel: het verbeteren en vernieuwen van de beroepspraktijk en van het onderwijs.

Hogescholen zijn de schakel tussen de praktijkvragen, bijvoorbeeld vanuit het mkb of professionals in de publieke sector, en nieuwe kennis. Deze verbindende rol leidt tot inspirerende onderzoeksprojecten die geworteld zijn in de praktijk. De uitkomsten van praktijkgericht onderzoek zijn kennis en inzichten, maar ook producten en processen, die direct in de praktijk te gebruiken zijn. Het betreft onderzoek met impact dat leidt tot verbetering en vernieuwing in het dagelijks leven van ons allemaal. Regieorgaan SIA wil een bredere doelgroep kennis laten maken met het praktijkgericht onderzoek van hogescholen. Met de RAAK-award zet Regieorgaan SIA goed praktijkgericht onderzoek in de spotlights en verbreedt het de bekendheid van het onderzoek aan hogescholen. Deze prijs wordt sinds 2011 jaarlijks uitgereikt op het SIA-congres. Een deskundige, onafhankelijke jury bepaalt welk RAAK-project de award wint.

De winnaar van de eerste prijs ontvangt € 10.000. De tweede prijs bestaat uit € 5.000. De derde prijs is € 2.500. De winnaars kunnen het prijzengeld vrij besteden binnen de context van het RAAK project en kunnen hiermee de goede elementen van het project nog verder benutten.

In 2022 bestaat de jury uit:

De organisatie van de RAAK-award is in handen van Michèle Sons, programmamanager bij Regieorgaan SIA. Michèle treedt tevens op als secretaris van de jury.

De RAAK-award staat open voor alle lopende en afgeronde RAAK-projecten. RAAK-projectleiders zijn uitgenodigd hun project aan te melden. In 2022 zijn er 29 aanmeldingen voor de RAAK-award bij Regieorgaan SIA binnengekomen. De aanvragen zijn gescoord op basis van de onderstaande drie criteria.

1 De relevantie van het onderzoek voor het onderwijs en de praktijk.

2 De doorwerking van het onderzoek richting onderwijs, praktijk en onderzoek.

3 Hoe innovatief is het onderzoek?

Op basis van schriftelijk aangeleverde informatie en bovenstaande criteria heeft de jury een eerste selectie gemaakt, waarbij de zes hoogst scorende projecten zijn genomineerd voor de RAAK-award 2022. Vertegenwoordigers van deze zes genomineerden hebben tijdens een online interview de juryleden een toelichting gegeven op het project, de aanpak en de opbrengsten van het onderzoek. Met de verkregen informatie heeft de jury in onderling overleg en op basis van de beoordelingscriteria de prijswinnaars vastgesteld.

De RAAK-award kent ook een publieksprijs. Voor de publieksprijs kon gestemd worden via de

website van Regieorgaan SIA (www.regieorgaan-sia.nl) en tijdens het SIA-congres op 17 november 2022. Zo bepaalt het publiek de winnaar van de publieksprijs (€ 2.500). Om de deelnemers een goed oordeel te laten vormen en om de goede voorbeelden van praktijkgericht onderzoek te laten zien, hebben alle genomineerde projecten op het SIA-congres hun onderzoek toegelicht.

Meer bekendheid voor het onderzoek van hogescholen is een van de doelstellingen van de RAAK award. De zes genomineerde projecten hebben extra aandacht gekregen door een socialmediacampagne. De campagnes zijn gevoerd door studentreporters (zgn. RAAK-reporters) in de weken voor het SIA-congres. Zij hebben de resultaten van het onderzoek op aansprekende en begrijpelijke manier in beeld gebracht en zo stemmen geworven voor de publieksprijs.

Hieronder staan de winnaars van de prijzen ‘RAAK-award 2022’ met daarbij de motivatie van de jury. Daarna volgen de drie projecten die een nominatie, maar uiteindelijk geen prijs kregen. De jury benadrukt onder de indruk te zijn van alle genomineerde onderzoeksprojecten. De relevantie en doorwerking van de projecten is evident. De projecten geven weer hoe verbonden het praktijkgericht onderzoek van hogescholen is met de maatschappij en de uitdagingen waar we met elkaar voor staan. De keuze voor de nummers 1, 2 en 3 was moeilijk, maar is met overtuiging gemaakt.

Eerste prijs: Ergotherapie en DIY-technologie

Zuyd Hogeschool

Projectleider: Ramon Daniëls, lector Ondersteunende Technologie in de Zorg

Voor mensen met een beperking zijn hulpmiddelen essentieel om op een persoonlijke en volwaardige manier mee te kunnen doen in de samenleving. Door individuele behoeften zijn beschikbare hulpmiddelen helaas niet geschikt voor iedereen. Ergotherapeuten zijn van oudsher expert in advisering en aanpassing van hulpmiddelen op de wensen van de gebruiker. Door individuele behoeften zijn specifieke hulpmiddelen op maat helaas niet geschikt voor iedereen. Do-It-Yourself-technologie, zoals 3D-printen, biedt kansen om hulpmiddelen op maat te maken.

Lector Ondersteunende Technologie in de Zorg Ramon Daniels heeft met zijn team aan Zuyd Hogeschool twee jaar actieonderzoek uitgevoerd binnen verschillende zorgorganisaties naar het inzetten van Do-It-Yourself-technologie. De input kwam van ergotherapeuten of andere revalidatie-professionals en hun cliënten, én van (adaptatie)technici, 3D-print-experts, docenten, studenten en onderzoekers met een achtergrond in de zorg, materiaalkunde, ontwerpen of engineering. Het resultaat van het project is een variatie aan gerealiseerde producten en inzichten voor onderzoek, onderwijs en praktijk, waaronder een procesbeschrijving voor het 3D-printen van hulpmiddelen. Op de website Hulpmiddelentips.nl is een speciale zoekingang ‘Maak het zelf’ toegevoegd waar 3D-ontwerpen gedeeld kunnen worden.

De onderzoekers in dit project hebben zorgprofessionals, ingenieurs, ontwerpers, materiaaldeskundigen, revalidatiecentra, 3D-printbedrijven en studenten uit verschillende studierichtingen bij elkaar gebracht en laten leren van elkaar en met elkaar. In een iteratief proces is onderzocht hoe 3D-printen ingezet kan worden om hulpmiddelen op maat te maken. Door van ieders specifieke kennis en inbreng gebruik te maken heeft het projectteam een indrukwekkend resultaat behaald en daarmee het dagelijks functioneren voor mensen aanzienlijk verbeterd. Zo heeft een kind met een beperkte rechterhandfunctie een 3D-geprinte drinkbekerhouder op maat gekregen. De resultaten - procesbeschrijvingen voor het 3D-printen van hulpmiddelen met een bijhorende toolbox met handleidingen en workshops - kunnen direct gebruikt worden in zowel praktijk als onderwijs. En daar is het niet bij gebleven, het project heeft templates en instructiemateriaal ontwikkeld waarmee het maakproces van ‘hulpmiddelen naar maat’ aan de geldende Europese wetgeving (Medical Devices Regulation) voldoet.

Dit project is daarmee meer dan uitproberen hoe 3D-printen werkt voor het maken van hulpmiddelen. De jury is onder de indruk hoe het projectteam het hele proces van ontwerp en ook het wettelijke aspect hiervan heeft onderzocht. Bovendien zijn de resultaten toegankelijk gemaakt voor zowel de praktijk als het onderwijs. Onder andere via een door de hogeschool ontwikkelde website en via het onderwijs van de eigen hogeschool en via samenwerking met de opleiding Ergotherapie van Hogeschool Rotterdam. Er is bovendien een grote stap gezet in het verbinden van technici met ergotherapeuten met beide een eigen taal en werkwijze. Het zijn echte co-creaties en het enthousiasme van alle partijen over het projecten en de behaalde resultaten is duidelijk voelbaar. Daarnaast schreef het onderzoeksteam artikelen voor wetenschappelijke en vakpublicaties. De jury is onder deindruk van deze doorwerking en moedigt het team aan dit nog verder te versterken.