Vriedig 29 mei 2020, Wonen Limburg Hoes, Aje Boelvaar

Aan de Aje Boelvaar, bie de Veeladinsstraot aan 't sjpaor, lik ein van de sjoonste aandinkes aan de industrie van Remunj oet de negenteende eeuw. Naodet 't lange tied verloederde waerde 't gerestereerd en in april 2012 kwaam de woonkoperasie Wonen Limburg dao te zitte. 't Pandj is Rieksmonement en veur waem neet wit wo de Aje Boelvaar is: Det is de Willem II singel.

In feite geit het verhaol van dit industriejeel monement helemaol trök nao 't aajdste industriegebied van Remunj: De middeleeuwse watermeules op de Roer. In de negenteende eeuw waas d'r ein ontwikkeling det de rol van kleiner graanmeules sjteeds meer waerde euvergenaome door grote maelfebrieke. Al in 1855 ware d'r in Remunj twee van die febrieke: die van Thijssen, Smeets en Cie en die van de Winkel, Dahmen en Cie. De eerste begos nog mit de waterkrach van de Roer te werke en had twee waterrajer van 100 pk per sjtök. De tweede waas kinnelik get moderner en begos geliek mit ein sjtoummesjien.

Rondj 1875 waerde door de eerste firma , inmiddels Tijssen, Linssen en Cie geheite, dees nuuj maelfebriek geboewd, noe ouch mit ein sjtoummesjien. Eers had 't geboe veer verdepinginge dao kwaam ein aantal jaore later ein viefde verdeping bie. 't sjient toen de grootste sjtoummaelfebriek van Nederlandj gewaes te zeen. In 1877 waas eine grote krises in de landjboe de oorzaak det de twee febrieke van Tijssen, Linssen en Cie, dees en die op de Roer, moste oetsjeije. Euveriges branjde de febriek van van de Winkel, Dahmen en Cie in 1885 aaf en waerde ouch neet meer opgeboewd.

D'r kwame noe versjillede anger eigenaere van 't grote geboe. De eerste waas de maelfabrikant Carl Trupp en Cie. Daonao waas 't ein pakhoes veur de grane van de Remunjse Sjtoummaelfebriek Van Andel en Cie. Daonao kwaam de fietsefebriek van Burgers ENR d'r in.

Op de gevel naeve 't geboe zeen de logo's van de versjillende eigenaere gesjilderd. Hie ontbraeke Carl Trupp en Cie en Berden muibele. De naam Baco koffie is neet terech geneump, die zote nooijts in dit geboe mer in ein anger geboe aan de achterkantj. Mien twiefels höb ich bie de segare van Ernst Casimir, wo zote die presies?

Teks en foto's: Guus Rüsing.