ROERMOND - De vergrijzing slaat de komende jaren in Roermond harder toe dan in vergelijkbare gemeenten. Tussen nu en 2040 stijgt het aantal huishoudens met minstens één 85-plusser van bijna 1000 naar een kleine 2100. Zijn er straks wel genoeg toegankelijke woningen?
Nu al zitten 400 huishoudens met zware lichamelijke beperkingen in een huis dat eigenlijk niet geschikt voor ze is.
Gezondheid
Met vergrijzing komen vaak gebreken. Kijk alleen al naar de huidige generatie 65-plussers: in een vorig jaar gepubliceerde enquête van het CBS, het RIVM en de GGD'en zegt ongeveer de helft van alle 65-plussers in Roermond al geen goede gezondheid meer te hebben. De helft van die groep kampt met één of meerdere chronische aandoeningen. Hoe ouder, hoe groter de groep met lichamelijke kwalen bovendien wordt.
Mobiliteit
Voor die groep is niet altijd plek in een verzorgingshuis. Onderzoeksbureau ABF heeft vorig jaar op basis van CBS-cijfers een inschatting gemaakt van de huisvesting van álle inwoners van Roermond die op de een of andere manier beperkt zijn in hun mobiliteit, hetzij door ouderdomskwalen, hetzij na bijvoorbeeld een ernstig ongeluk. In totaal telt Roermond nu al naar schatting 2270 huishoudens waar ten minste één iemand in een rolstoel zit of anderszins beperkt is, met een huis dat daar niet voor geschikt is. Dat kan zijn omdat je vanaf de straat een trap op of een drempel over moet om binnen te komen, of omdat je binnenshuis een trap op moet om in je slaapkamer te komen. Van die 2270 huishoudens hebben er 400 last van 'zware beperkingen': mensen die ook binnenshuis een rolstoel of een rollator nodig hebben. Beide cijfers gaan komende jaren stijgen: in 2040 telt Roermond 2590 huishoudens met een beperkte mobiliteit in een onaangepast huis, waarvan 470 met een zware beperking.
Onderzoek
TNO heeft onlangs onderzoek gedaan naar hoeveel huizen in Roermond überhaupt geschikt zijn voor minder mobiele bewoners, door op elk huis in Roermond nul tot drie sterren te plakken. 'Driesterrenwoningen' zijn vaak speciaal voor de doelgroep gebouwd, in die categorie zitten onder meer appartementen in een zorginstelling. De meeste woningen in Roermond hebben daarentegen één ster: ze zijn niet gelijkvloers en dus heb je minimaal een traplift nodig om ze geschikt te maken voor minder mobiele bewoners. Omdat een traplift al snel duizenden euro's kost en in lang niet elke woning mogelijk is, kijken we voor nu alleen even naar de huizen die twee of drie sterren hebben: op z'n minst gelijkvloers. Dan kom je in Roermond uit op 22 procent van de woningvoorraad. In vergelijkbare gemeenten kom je uit op 18 procent van alle huizen, minder dus dan hier.
Zorg
Aan een geschikt huis heb je als 85-plusser nog niet genoeg: denk ook aan de zorg die die mensen nodig hebben. Kijk naar het aantal inwoners van Roermond met wijkverpleging: dat aantal stijgt van 2030 vorig jaar naar 2810 cliënten in 2040. En dan is er nog de mantelzorg. Mensen in deze gemeente die nu al mantelzorg verlenen, zijn daar gemiddeld dertien uur per week aan kwijt. Een kwart van al die mantelzorgers noemt zichzelf overbelast. Hoe voorkom je dat de ouderenzorg vast loopt? Om te beginnen: zomaar overal verpleeg- en verzorgingshuizen neerzetten gaat niet werken. Nu al komen ze daar landelijk ruim 14.000 mensen tekort, de komende tien jaar loopt dat op naar bijna 134.000, zo blijkt uit de meest recente prognose van ABF in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid. In de thuiszorg gaat het personeelstekort de komende tien jaar van 7200 naar ruim 37.000.
OplossingenHoogleraar Robbert Huijsman van de Erasmus Universiteit Rotterdam, expert op het gebied van ouderenzorg,
blijft niettemin een oplossing zien: 'Bouw wijken om ouderen heen: zet een verpleeghuis in het midden, denk aan mensen met dementie die er ook de weg moeten kunnen vinden. Zorg dat de bewoners van het verpleeghuis, en de zelfstandig wonende ouderen, makkelijk naar bijvoorbeeld de supermarkt of de huisarts kunnen. Bij het plannen moet je dáármee beginnen, dat gebeurt nu te vaak niet.' En die overbelaste mantelzorgers? 'Zorg dat ouderen ook af en toe ergens kunnen logeren, zodat je die groep ontlast.' Daarnaast, benadrukt ABF, wil niet iedereen met een beperking in een toegankelijke woning wonen. Andersom woont een kwart van alle huishoudens zonder beperking nu in een huis dat geschikt is voor mensen mét een beperking, merkt het onderzoeksbureau op. Soms is dat met het oog op de eigen oude dag, maar soms is dat ook toeval: een deel van de appartementen met jonge mensen is óók geschikt voor mensen met een beperking.